على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2313
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
عجد ( ajd ) و ( ojd ) ا . ع . خستهء انگور . و خستهء مويز . و مويز پست و ردى . عجد ( ojd ) ا . ع . كشمش . و مويز . عجد ( ajad ) ع . ج . عجدة . عجدة ( ajadat ) ا . ع . زاغ و كلاغ . ج : عجد . عجر ( ajr ) م . ع . عجر عنقه عجرا و عجرانا ( از باب ضرب ) : بر تافت گردن را . و عجر الرجل : بتندى در گذشت آن مرد از بيم و جز آن . و عجر الحمار : برجست آن خر . و عجر عليه بالسيف : بشمشير آهنگ كرد بر او و حمله نمود . و عجر على فلان : باز داشت فلان را از كارى . و عجر على زيد : ستيهيد بر زيد . و عجر الفرس : دنب برداشت آن اسب در دويدن و يا بشتاب رفت . و مر الفرس يعجر عجرا : بشتاب رفت آن اسب . و عجز بفلان بعيره عجرانا : خواست با خود سوار كند فلان را پس برگردانيد شتر خود را . عجر ( ojr ) ص . ع . ج . اعجر و عجراء . عجر ( ajar ) ا . ع . مغندگى و بيرون آمدگى هر چيزى . عجر ( ajar ) م . ع . عجر عجرا ( از باب سمع ) : ستبر و فربه گرديد . و عجر الرجل : كلان شكم شد آن مرد . و عجر الهميان : پر گرديد هميان . و عجر الشيئ : بيرون آمد آن چيز . و عجر الفرس : سخت گرديد آن اسب . عجر ( aejr ) و ( ajor ) ص . ع . و ظيف عجر : بند ساق و ذراع استوار و درشت . و كذلك وظيف عجر . عجر ( ojar ) ع . ج . عجرة . و قولهم : اشكو اليه عجرى و بجرى : شكايت مىكنم بسوى او كارهاى مشكل و دشوار خودم را . عجراء ( ajr ' ) ا . ع . چوب دستى گره دار . ج : عجارى و عجارى . عجراء ( ajr ' ) ص . ع . امراة عجراء : زن كلان شكم . ج : عجر . عجران ( ajar 'n ) م . ع . عجر عجرا و عجرانا . مر . عجر . عجرة ( ejrat ) ا . ع . هيئت بسته شدگى دستار . يق : فلان حسن العجرة . عجرة ( ojrat ) ا . ع . جاى ستبرى و درشتى از هر چيز . و گره رگ و پى . و گره چوب و جز آن . و عيب و منقصت . و هر آنچه در وى پيشى نمايند و پنهان كنند . و كارهاى مشكل و دشوار . ج : عجر . عجرد ( ajrad ) ا . ع . سبك سريع . و درشت و سخت . و نره . و نام مردى . و نام دهى . عجرد ( ajarrad ) ا . ع . دلاور و جرىء . و برهنه و عريان . عجرفة ( ajrafat ) ا . ع . درشتى در سخن . و شكستگى و ناراستى كار . و شتاب زدگى . و بىباكى . و فيه عجرفة : در او سرعت و شتاب زدگى و كم مبالاتى است از جهة سرعت وى . عجرفى ( ajrafiyy ) ص . ع . جمل عجر فى المشى : شتر سريع شتاب زده . عجرفية ( ajrafiyyat ) ا . ع . فيه عجرفية : در او شتابزدگى و كم مبالاتى است از جهة سرعت وى . عجرقب ( ajraqab ) ا . ع . مرد شك آورندهء خبيث و پليد . عجرم ( ajram ) ا . ع . فراهم آمد نگاه گرههاى ميان ران و بن نرهء ستور . عجرم ( ajram ) و ( ojrom ) ا . ع . مرد سخت استوار درشت خلقت . عجرم ( ojrom ) ا . ع . شتر سخت اندام . و ذات العجرم : نام موضعى . عجرم ( ejrem ) ا . ع . جانوركى نيك سخت اندام كه بر درخت مىباشد . عجرم ( ejrem ) و ( ajram ) ا . ع . كوتاه بالاى سخت و استوار و ستبر و پرگوشت . عجرم ( ojrom ) و ( ejrem ) ع . ج . عجرمة و عجرمة . عجرمة ( ajramat ) م . ع . عجرم عجرمة : شتافت . عجرمة ( ajramat ) و ( ejremat ) و ( ojromat ) ا . ع . صد شتر و يا دويست شتر و يا ما بين پنجاه تا صد . عجرمة ( ojromat ) ا . ع . ماده شتر سخت اندام . عجرمة ( ojromat ) و ( ejremat ) ا . ع . يك قسم درختى . ج : عجرم و عجرم . عجرور ( ojrur ) ا . ع . خطى كه بر روى ريگ از باد پيدا گردد . ج : عجارير . عجروز ( ojruz ) ا . ع . خط به روى ريگ . ج : عجاريز . عجروف ( ojruf ) ا . ع . ماده شتر چست و سبك . و مورچهء سوارى يعنى مورچهء دراز پاى تيزرو . و نام جانوركى . عجروف ( ojruf ) و عجروفة ( ojrufat ) ا . ع . پيره زال . عجرى ( ojriyy ) ا . ع . دروغ . و بلا و سختى . عجز ( ajz ) ا . ع . قبضهء شمشير . و بيمارى در سرين ستور . و بنات العجز : تيرها . و نام پرندهاى . و رد العجز على الصدر : نام يكى از صنايع عروض كه بواسطهء آن ختم مىكنند هر شعرى را بكلمهاى كه بدان ابتدا كردهاند . عجز ( ajz ) م . ع . عجز عجزا و معجزا و معجزا و معجزة و معجزة و عجزانا و عجوزا ( از باب ضرب و سمع ) : ناتوان گرديد . و ترك داد چيزى را كه كردن